Marloes’ blog

Just another Marloes en Dyon op reis weblog

Het leven in de mijnen van Potosi

Op 4.080 meter hoogte werden we gisteren wakker om een bezoek te brengen aan de mijnen van Potosi. Ooit waren deze mijnen de schat van Bolivia. Deze schat is helaas volledig verdwenen in de staatskas van Spanje. Er wordt gezegd dat er met al het zilver uit de berg van Potosi (Cerro Rico, rijke berg) een brug van Potosi naar Madrid gebouwd kan worden.

 Ik had al veel gehoord, gelezen en gezien van de mijnen, maar moet zeggen dat het daadwerkelijke bezoeken van de mijnen toch echt heel erg indrukwekkend was. De ruimte om je te bewegen is klein, de lucht is vies en de mijnwerkers gaan een hele dag de mijn in, wat geen eten  en zonlicht betekend. Ze leven van de coca, sigaretten en pure alcohol. Dit wordt dan natuurlijk eerst aan ¨Tio¨, de duivel van de mijnen, geofferd om zo te vragen om bescherming. Het werken in de mijnen is echt zwaar en heeft tot gevolg dat de gezondheid van de mijnwerkers erg slecht is. Veel mijnwerkers beginnen al vanaf hun 12e jaar te werken in de mijnen en verlaten dit werk ook nooit meer. Dit alles doen zij voor zo weinig geld dat het eigenlijk niet genoeg is om de familie te onderhouden. Wat dus betekend dat de kinderen ook moeten gaan werken.

Het is moeilijk om in woorden te omschrijven hoe het werk er hier echt aan toe gaat. Bij deze dan ook wat foto´s. Deze zeggen nog steeds niet alles. Ik zou dan ook zeggen kom eens met je eigen ogen bekijken hoe hier gewerkt wordt om ons in de westerse wereld te voorzien in onze behoeften. Ik denk dat je dan toch niet meer zo veel te klagen hebt over je leven.

Voor meer foto´s van ons bezoek aan de zilvermijnen van Potosi, bezoek ons fotoalbum en kijk onder het kopje Mijnen van Potosi.

Vrijdag was dan toch echt de allerlaatste dag op mijn school. Jeetje wat een raar gevoel. Ik was eigenlijk zo druk de afgelopen tijd dat ik er niet zo veel met deze dag bezig was. Totdat de kinderen me nog even een dikke knuffel kwamen geven, een woordje voor me zeiden voor de hele school, me een cadeautje gaven dat ze speciaal voor me gemaakt hadden, super mooie dingen voor me hadden geschreven of getekend in een herinneringsboekje, ja dan voel je toch wel even een rilling door je heen gaan. Wat ga ik alle kids, waar ik het toch allemaal voor gedaan heb, missen!!!

Om toch een beetje persoonlijk afscheid te kunnen nemen zijn we alle klassen afgegaan en hebben we een spelletje met ze gedaan. Zo konden de leraren meteen weer wat niet materiaal uit de spel-o-theek leren kennen! Naderhand kregen alle kinderen een klein presentje om ze toch nog even te bedanken dat ik van hen mocht leren, dat ze allemaal mijn Spaanse leraren waren!

Ook de leraressen hadden nog een verrassing voor me in petto. Ze hadden een etentje georganiseerd. Ik kreeg ook nog eens een cadeautje van ze, echt zo lief! Ook alle docenten hebben nog een klein presentje gekregen, want ja ze hebben toch ook heel wat voor mij gedaan. Ze hebben altijd voor mij open gestaan als ik weer ideeën had, ze hielpen me als mijn Spaans weer eens nergens op sloeg en de meesten zijn toch iedere keer gekomen als ik ze weer eens in hun vrije tijd naar school liet komen voor een training of vergadering (nouja meestal wel te laat dan natuurlijk). Gelukkig zie ik de meeste docenten morgen op ons afscheidsfeestje en Dyons verjaardagfeestje nog, dus ik heb gelukkig nog niet van iedereen afscheid hoeven te nemen!!

Zowel tegen de leerlingen als tegen de leraren heb ik nog eens benadrukt dat mijn werk hier niet mogelijk was geweest zonder de hulp van iedereen in Nederland die spullen opgestuurd hebben, geld gedoneerd hebben of op wat voor andere manier dan ook geholpen hebben. Namens alle leerlingen, docenten en mij daarom nog eens super bedankt aan iedereen die ons geholpen heeft!!!

Alles Afronden

Over een week gaan we al weer weg, dus of ik het nu wil of niet, alles moet afgerond worden. De spel-o-theek is af. Er is een kast gemaakt, alle thema’s zijn ingedeeld, de secretaresses hebben geleerd hoe alles te administreren en de docenten zijn enigszins bekend met het materiaal. Tijdens de tweede workshop hebben alle docenten namelijk het door hen voorbereide thema gepresenteerd aan hun collega’s. Het enige nadeel alleen is dat veel docenten erg onbekend zijn met diverse bord en kaartspellen. Deze week gaat Dyon dus nog even helpen en hij gaat in een aantal klassen uitleggen hoe Uno, Yenga, Wie is Het, 4 op een rij, Rummikub en nog veel meer werkt. Het zou van de ene kan ideaal zijn als we nog even konden blijven om zo iedereen uitgebreid kennis te laten maken met de spel-o-theek. Van de andere kant is er altijd wel een reden om langer te blijven. De tijd is nu ook gekomen dat de docenten hun eigen verantwoordelijkheid nemen en het materiaal gaan ontdekken.

Verder zijn alle financiën geregeld voor het werkplaats project. De directrice is nu verantwoordelijk voor de administratie en zij is iemand die daar mijnsinziens wel goed op kan toe zien. Het blijft natuurlijk altijd de vraag wat de toekomst is van een dergelijk project. Wat dat betreft moeten we ook hoop en vertrouwen hebben in de lokale werknemers.

Deze week zal verder nog in het teken staan van de laaste dingen: de kleding die we niet mee op reis nemen wil ik nog uitdelen, ik heb nog een vergadering, ik wil nog wat spullen kopen, er zijn nog wat leraren die met mij naar hun manier van werken willen kijken, ik wil nog op een gezellige manier afscheid nemen van alle leerlingen etc. etc. En ja, zoals het altijd gaat is er nog iets te veel wat ik wil op het laatste moment…



Druk, druk, druk

Zeker nu het einde van onze tijd in Villa Montes nadert is er nog zoveel dat we willen doen. We hebben het druk genoeg dus. Ik weet dat het eigenlijk niet hoort in een land als Bolivia, maar ik heb mijn agenda toch echt weer nodig…

Cursus voor docenten
Waar ik vooral mee bezig ben geweest is de cursus voor de docenten over de ontwikkeling van het kind en spel. Met deze cursus heb ik tot nu toe geprobeerd de docenten aan te sturen om in hun lessen niet alleen aandacht te besteden aan de cognitieve ontwikkeling (geestelijke ontwikkeling) en de lichamelijke ontwikkeling, maar juist ook aan de sociaal-emotionele ontwikkeling (denk aan fantasie, sociale vaardigheden, zelfstandigheid en identiteit). Daarnaast heeft iedere docent een thema met spelmateriaal gekregen om voor te bereiden. Iedere docent schrijft een planning volgens een vaste opzet die we besproken hebben. Daarnaast mag iedere docent naar eigen inzicht voor 50,- bolivianos extra materiaal kopen voor het thema. Dit alles moeten zij presenteren aan hun collega´s tijdens de volgende bijeenkomst over 2 weken. Alle uitgewerkte thema´s komen dan in de spel-o-theek terecht en zo kan iedereen ze dus gebruiken. De docenten waren echt heel erg enthousiast, dus dat was echt heel fijn!

  
Foto´s van de cursus voor de docenten. Ruim 20 docenten hebben deelgenomen aan de eerste bijeenkomst.

Het Taller Project
Daarnaast heb ik geholpen met het organiseren van een feria (markt) waarbij we spullen verkocht hebben die de leerlingen gemaakt hebben tijdens het taller project.  Deze keer ben ik zelfs op de radio geweest en werd ik vernoemd in een stukje van de lokale krant. Nu moet ik verder met de administratie van dit project. Hiervoor moeten alle docenten hun administratie presenteren, dit controleren we en dit wordt dan weer geregistreerd. Ook willen we een bankrekening voor de school gaan openen, zodat het verdiende geld hierop gezet kan worden. Dit geld zal gebruikt gaan worden voor de voortzetting van het project en voor overige onkosten van de school.

 
Foto´s van de feria met producten die door de leerlingen gemaakt zijn, zoals spiegels, tasjes, sieraden, servetten, opbergbakjes, houtwerk en gebak.

Moederdag
Verder werd op 27 mei in Bolivia moederdag gevierd. Hiervoor heb ik met een klas de vogeltjesdans voorbereid. Samen met de kinderen hebben we een ¨outfit¨ gemaakt en volop geoefend. Tijdens de uitvoering waren helaas niet alle kinderen aanwezig en een van de meisjes vond het plotseling wel heel eng om voor zoveel mensen te dansen. Toch was het uiteindelijk heel erg leuk en deden de kinderen uit het publiek vrolijk mee. Familie Corsten, nogmaals heel erg bedankt voor jullie bijdrage en voor de leuke tegenprestatie! Met de voorbereidingen van de andere tegenprestaties zijn we nog bezig, binnenkort dus meer…

   
  
Foto´s van de vogeltjesdans

Voor meer informatie over de sponsoring van onze projecten kun je kijken op onze sponsorpagina.

Jueg-O-Teca of Spel-O-Theek

Anton en Gerda hadden in November zoveel geweldig materiaal meegenomen dat we het niet zomaar op school wilden achterlaten. Dingen worden zomaar gebruikt, gaan kapot of raken kwijt en dat zou gewoon zonde zijn. We hebben nu besloten een Spel-O-Theek op te zetten op de school. Leraressen kunnen hier speelgoed, spellen en ander materiaal reserveren en voor een les gebruiken. Naderhand controleren ze de inhoud, brengen ze het terug en komt het weer in de kast te staan. Met behulp van een cursus aan de docenten ga ik uitleggen wat de Spel-O-Theek inhoudt en hoe ze verschillende typen speelgoed kunnen gebruiken om de ontwikkeling van hun leerlingen te stimuleren. Zo kan een lerares veel verschillend materiaal gebruiken, kunnen alle leerlingen werken aan hun ontwikkeling en houden we het georganiseerd en hopelijk heel en compleet. Wat voor spullen er allemaal in de Spel-O-Theek terecht komen? We maken verschillende thema-sets van al het materiaal: vormen, kleuren, alfabet, dieren, geluiden, auto´s, poppen, lichaam, knutselen en een set met overig materiaal zoals gezelschapsspellen. In elke set proberen we te zorgen voor didactisch verantwoordelijk materiaal, materiaal waarbij fantasiespel belangrijk is, materiaal wat de motoriek van kinderen (met een handicap) stimuleert en materiaal waarbij samenspel of juist alleen spelen belangrijk is.
We hopen dat de Spel-O-Theek een groot succes wordt en dat is allemaal mogelijk dankzij jullie hulp!!!

Marloes met de gevulde tassen uit Santa Cruz

Een glimlach, wat wil je nog meer?

6 uur de wekker, iets te vroeg voor mij maar ach het wordt een mooie dag. We gaan op schoolreisje!! Oké ik ben geen 10 meer, maar toch ik had er echt wel zin in. Alle kinderen in de micro en op naar ´Eden´, volop speeltoestellen en een zwembad. Helaas scheen de zon niet, was het koud en zat zwemmen er dus niet in, maar toch het was echt super!

Vorig jaar ben ik ook al meegeweest, maar dit jaar was het toch ook wel speciaal. Samen met de directrice hebben we namelijk gekeken naar de leerlingen die niet mee konden omdat het te duur was (1,50 euro per kind). Ik heb met de moeders/leerlingen afspraken gemaakt zodat ze toch allemaal een beetje betaalden en de rest heb ik van het sponsorgeld bijgelegd. Ook heb ik bijvoorbeeld een aantal dagen ingevallen voor een lerares. In plaats van dat ze mij hiervoor betaalde heeft zij het geld gebruikt voor het schooluitje. Door niet alles direct te betalen voor de leerlingen wil ik ervoor zorgen dat ouders ook hun eigen verantwoordelijkheden blijven houden en ze niet telkens denken ach ja die ´Gringa´ die betaald wel voor ons.

Ik heb al vaker gezegd dat ik het sponsorgeld vooral wil gebruiken voor het verbeteren van kwaliteit van onderwijs, maar dit is zo´n belangrijke dag voor deze kinderen. Een dag dat ze even helemaal lekker kind kunnen zijn!! Dit jaar dus met alle leerlingen op pad, zie de foto´s om ook mee te kunnen genieten:

  

Buiten het schooluitje stond ook de verjaardag van de school en dag van het kind nog op het programma de afgelopen weken. Tijdens de verjaardag van de school hebben de kinderen spelletjes gespeeld en hierbij konden ze allemaal een prijsje winnen. Ik heb hiervoor de jojo´s, knuffels, pensleutelhangers, key- coards etc. gebruikt die ik vanuit jullie gekregen heb, super bedankt hiervoor!!!

 

Tijdens de dag van het kind aan iedere lerares een tasje met materiaal voor de cursus gegeven: o.a. kaarten, domino, balonnen, knuffels, pennen, spelletjes en ja hoor wederom glimlachende leerlingen (en leraressen)!!

Als laatste heb ik de kleding en schoenen die Anton en Gerda hebben meegenomen uitgedeeld aan de leerlingen die dit het hardste nodig hebben. Ook hiervoor zijn er afspraken gemaakt. De leerlingen moeten de kleren aan doen naar school en schoon houden. Als ze dit niet doen, wat bijvoorbeeld regelmatig gebeurd is dat de kleren gebruikt worden voor broertjes en zusjes die niet gehandicapt zijn, krijgen ze een volgende keer geen kleren meer of worden de kleren op school bewaard.

 

Nog meer foto´s vind je in ons fotoalbum.
Namens alle leerlingen hier dus, super, super bedankt allemaal!!!

Día del autismo

Jawel weer een dag van…. deze keer autisme dus. De lerares (Margoth) die verantwoordelijk was voor deze dag is de enige lerares die wél een opleiding heeft voor speciaal onderwijs. Gelukkig kon ik haar er al snel van overtuigen dat een feest juist net niet hetgene was waar de leerlingen met autisme van onze school op zaten te wachten. Het werd dus een ´charla´ (praatje) over autisme voor docenten en geïnteresseerde ouders.

Ik moet dan wel even zeggen dat dit allemaal op zijn Boliviaans ging, dus een week geleden hebben we dit besloten. Deze week dus druk met alles voorbereiden. Mijn Spaans is inmiddels behoorlijk goed, maar zo´n specifieke informatie uitleggen in een presentatie voor een grote groep is toch wel lastig. Zeker als je ook nog eens met bijvoorbeeld ouders te maken hebt die nog niet eerder gehoord hebben dat autisme meestal een genetische grondslag heeft en levenslang is. Gelukkig ging het allemaal erg goed, de leraren en ouders waren erg enthousiast.

 
Links: leraressen en ouders, Rechts: Margoth en ik 

Wel jammer is dat plannen hier toch niet echt gaat. We hadden bijvoorbeeld een pauze ingepland om zo iedereen even samen over autisme te laten praten en bovendien even niet zo actief te hoeven luisteren. Wordt die pauze in een keer gebruikt om van alles te bespreken voor het komende feest voor de verjaardag van de school. Even balen dus, maar ach ja, je raakt er aan gewend.

Een terugblik

Na een jaar aan het werk te zijn op de school Juan Pablo II vond ik het een goed idee om eens terug te blikken op het werk dat ik gedaan heb. Ik heb hier een aparte pagina voor aangemaakt. Deze pagina kan je lezen door hierboven te kiezen voor het tabblad Juan Pablo II of door hier te klikken. Ook heb ik alle stukken die ik eerder over de school heb geschreven gecategoriseerd. Deze kan je vinden door rechts op het kopje Juan Pablo II te klikken. Mocht je nog ideeën, opmerkingen of vragen hebben laat het me dan weten!

En voor degene die het zich afvragen, ja ik heb toch wel wat geleerd van de fontys –> lange verslagen schrijven, sorry ;)

 

¿De donde sos?

“De donde sos?” is een typisch Argentijnse manier om te vragen waar je vandaan komt. In mijn tijd in Buenos Aires ben ik echt al voor van alles aangezien: Braziliaanse, Uruguayaanse, Ierse, Franse, Engelse, Duitse, Colombiaanse en zo af en toe natuurlijk ook Nederlandse. Als mensen dit eenmaal weten gaat het gesprek natuurlijk nog al snel over Maxima. De eerste keer dat ik aan werd gezien voor Argentijnse lachte ik het bijna uit. Hoe kan iemand mij nou aanzien voor Argentijnse??? Toch bleven mensen mij bijvoorbeeld de weg vragen, een teken dat het toch niet een raar persoon is die dit denkt. Uiteindelijk vond ik dit eigenlijk een van de heerlijke dingen van Buenos Aires, iedereen kan een Porteño (Bewoner van Buenos Aires) zijn. De eindconclusie van de hostelbewoners was dat ik niet helemaal Nederlandse meer ben, maar La Bolita de Holande (de Boliviaanse uit Nederland)…

Hier terug gekomen in Bolivia merk je het verschil wel meteen weer hoor. Het is duidelijk dat we anders en raar zijn, overal worden we aangekeken. Ach ja we blijven de Gringo’s (buitenlanders, eigenlijk Amerikanen, maar ja dat verschil kent ook niet iedereen hier). Gelukkig kennen de leraressen en de kinderen ons nog steeds. Met open armen en grote glimlachen werden we weer ontvangen en dat is waar het om draait!

Oh, oh, oh waar was ik toch ;)

Oke bij deze even een ´interactive blog´ . Beantwoord een van de volgende vragen en je weet waar ik me de afgelopen week vermaakd heb.
- Voor de voetballiefhebbers: Waar vonden de eerste wereldkampioenschappen voetbal plaats en wie won deze?
- Voor mensen die niet zo goed opletten tijdens topografie (Laura ;) ): Hoe heet dat ´kleine landje’ (het is nog steeds zo´n 4x groter dan Nederland) ook alweer tussen Brazilië en Argentinië?
- Voor de celebrity watchers: Waar in Zuid-Amerika vindt je o.a. Ralph Lauren, Zinedine Zidane, James Hetfield en Shakira om een pootje baden?

Afgelopen donderdag ben ik met de boot naar dit land toe gegaan. Een dag heb ik me vermaakt in Colonia del Sacramento. Een historisch stadje dat rond 1745 door de Portugezen gesticht is. Ik heb hier lekker rondgewandeld en verschillende museums bezocht. Van hieruit ben ik naar Montevideo gegaan. Doordat iedereen op dit moment vakantie heeft was deze stad, op toeristen uit een cuiseschip na, bijna leeg. Erg raar om zo´n grote stad (1,5 miljoen inwoners) bijna verlaten te zien. Ook in Montevideo heb ik natuurlijk lekker rondgewandeld, heb ik het voetbalstadion, het strand en marktjes bezocht. Gisteren ben ik naar Punta del Este gegaan. De stad waar je heen moet als je gezien wilt worden. Eigenlijk niet echt iets waar ik normaal gesproken naar toe zou gaan, maar ach ja ik was nu toch in de buurt. Het was zo grappig om iedereen helemaal opgedoft te zien: dure auto´s, boten, kleding en natuurlijk de nieuwste trends in de plastische chirurgie werden geshowd…

Vandaag ben ik weer aangekomen in Buenos Aires. Morgen heb ik weer Spaanse lessen en stiekem zijn er nogal behoorlijk wat dingen die ik nog wil zien in Buenos Aires. Niet alleen maar relaxen dus de komende dagen, maar ook echt wat doen ;)

En nu voor julie de moeilijke vraag: Oh, oh, oh waar was ik toch?

Marloes in the big city

Jeetje waar moet ik beginnen, nou ja misschien dat Buenos Aires echt een super leuke stad is. Alles is hier eigenlijk wel te vinden, leuke restaurantjes, marktjes, parken, winkeltjes, historische gebouwen, museums etc. etc. Tot nu toe heb ik me eigenlijk nog niet eens zoveel vermaakt met de ´toeristische´ dingen, maar vooral lekker rond wandelen in de stad. Ook heb ik inmiddels een talenschool gevonden, dus ja gestudeerd moet er ook weer worden. Ik zal niet klagen hoor, want zoals je misschien al merkt heb ik het hier erg goed naar mijn zin. Het was wel even wennen zonder Dyon, maar ik heb hier al allerlei mensen leren kennen. In mijn hostel zitten veel mensen van eigenlijk overal en gelukkig wordt er in dit hostel vooral Spaans gesproken, erg goed dus om te blijven oefenen. Morgen ga ik Uruguay verkennen voor een paar dagen en dan kom ik hier weer terug. Dyon is normaal gesproken van de foto´s… ik zal kijken of ik daar binnen kort wat meer tijd voor heb!

Jarig in een zomerjurkje en ons visum

He allemaal, ik weet dat het een beetje laat is, maar eerder kon ik niet op het internet. Iedereen echt super bedankt voor jullie krabbels, mails, cadeautjes, kaartjes, lekkernijen en natuurlijk voor alle spullen die wederom zijn ingezameld voor mijn school!!! Ondanks dat ik heel ver weg zit, voelde ik me zo toch een beetje bij jullie in buurt!

Mijn verjaardag bestond vooral uit het openen van cadeautjes, lekker snoepen, de ouders van Dyon rondleiden op school, door de kinderen op school toegezonden met ¨feliz cumpleaños¨ en natuurlijk pronken in een zomerjurkje, want dat kan in Nederland toch niet ieder jaar ;)

Ondanks dat ik jarig was moest ik toch echt nog even werken. De laatste vergaderingen stonden deze week gepland om alles zo goed mogelijk af te ronden voor dit schooljaar. Een vergadering was zelds vervroeg, omdat ze graag wilde dat ik hier mijn ideeën zou presenteren. Voor mij was dit wel heel erg fijn, want zo weet ik toch echt dat mijn werk gewaardeerd wordt!

Nog een andere positieve update: eerder schreef ik namelijk over al onze problemen rondom een visum. Gisteren gingen we de Boliviaanse grens over en tot onze verbazing werd er gewoon een stempel gezet!! Geen boete dus voor ons, dus ja misschien toch maar een extra trip in Patagonië doen ofzo :)

Heel veel liefs, uit dit keer het Argentijnse lans, om precies te zijn Salta!

Het verbeteren van het onderwijs dat is waar ik me hier in Villa Montes vooral voor inzet. Ik geloof er nog altijd in dat je met goed onderwijs een groot verschil kan maken. Dit is natuurlijk wel heel makkelijk gezegd, maar hoe probeer ik dit nou te doen?

 

Ik heb een ¨Proyecto Taller¨ (werkplaats project) opgezet. Hierbij hebben de leerlingen de kans om een werkvorm eigen te maken. Denk aan sieraden maken, verven, kaarten maken, koken etc. Dit project ben ik nu aan het coördineren. Ik wil dat er een goed administatie systeem komt, zodat het duidelijk is wat de inkomsten en uitgaven van het project zijn. Mijn doel is dat het project uiteindelijk zelfvoorzienend wordt. Ik ondersteun de docenten en ben een soort evaluatie systeem aan het invoeren. Dit doe ik door te vergaderen en de docenten evaluaties te laten schrijven over docenten. Ja ik weet dat we dat in Nederland misschien iets te veel doen, maar hier wordt er echt nauwelijks vergaderd. De vergaderingen die ze hebben gaan alleen maar over organisatorische dingen met name voor een feestdag.

Volgend jaar ga ik beginnen met een soort training voor de docenten. De meeste docenten die op Juan Pablo II hebben geen opleiding gevolgd tot docent, laat staan docent speciaal onderwijs. Ik wil onderwerpen bespreken als de ontwikkeling van het kind, straffen en belonen en de verschillende handicaps waar we mee werken op school. Dit wil ik allemaal op een praktisch niveau doen, zodat de docenten er ook echt mee aan de slag kunnen.

  
 

Afgelopen week heb ik met hulp van andere docenten een markt georganiseerd. 15 oktober is namelijk de ¨Día para personas con discapacidades¨, de dag voor mensen met een handicap. Ik heb voorgesteld om deze keer met alle leerlingen naar het centrale plein te gaan en daar te laten zien hoe we werken met de leerlingen en welke producten we maken. Veel mensen in Villa Montes denken nogal negatief over de leerlingen van Juan Pablo II. Ik denk dat dit met name komt, omdat ze niet echt iets weten over de leerlingen. Door de school meer in het beeld te laten komen hoop ik dat de bewoners van Villa Montes meer begrip hebben voor de leerlingen. Op dit moment is het nog zo dat sommige leerlingen hun huis niet verlaten en zijn er gehandicapte kinderen die niet naar school komen, omdat er nog een taboe op dit onderwerp ligt.

 
 

Zoals de meeste van jullie weten hebben Dyon en ik geld ingezameld om ons werk mee te kunnen betalen. Tot nu toe hebben we het meeste geld uit gegeven aan de opzet kosten voor ¨Proyecto Taller¨. Dyon en ik zijn van mening dat we echt kritisch moeten kijken hoe we het geld uitgeven. Als we iets middels sponsoren hier in Villa Montes kunnen regelen dan doen we dit. We willen de docenten niet afhankelijk maken van de inzamelingen van ons geld. Bovendien moet je soms ook reeël nadenken over uitgaven. We kunnen wel een computer kopen voor de foto taller (Dyon´s Blog), maar waar gaat die heen als wij weggaan? Wil je wat uitgebreidere informatie over onze inkomsten en uitgaven, bekijk dan de sheets op de pagina sponsoring. Wil je een donatie doen aan ons werk hier, kijk dan ook op deze pagina.

 

Visa y Vino

Visa
Nederlanders mogen Bolivia in als ze bij aankomst een gratis toeristenvisum aanvragen. Tot op heden dachten wij dat een Nederlander twee keer per jaar een visum voor 90 dagen mag krijgen. De meesten van jullie weten dat we inmiddels al langer dan 180 dagen in Bolivia zijn, maar iedere keer dat wij het land verlieten, kregen we als we terugkwamen gewoon weer een stempel voor 90 extra dagen. Zoals jullie al eerder konden lezen wilden wij deze keer opnieuw proberen het land te verlaten om zo genoeg dagen bijgestempeld te krijgen totdat de ouders van Dyon komen (lees douanebeamten in Bolivia).

Aangezien er in Yacuiba direct problemen ontstonden hoopten we in Tarija toch nog iets geregeld te krijgen. Een groot verschil tussen Yacuiba en Tarija was dat we geholpen in Tarija werden door een behulpzaam en wat leek opgeleid iemand. Ze legde ons netjes uit wat de regels waren, liet de papieren zien die ze had en belde het zelfs nog even na. Dit tot in tegenstelling van Yacuiba waar je voelt dat mensen geld willen verdienen en daarom alleen maar zoeken naar problemen. Echte argumenten voor deze problemen hebben ze meestal niet, nou ja tenzij je ¨Kan je het tegendeel bewijzen?¨  tot een argument benoemd.

Helaas voor ons kwamen we in Tarija tot dezelfde conclusie als in Yacuiba, Nederlanders mogen nog maar een keer 90 dagen in Bolivia verblijven. Er werd ons uitgelegd dat het inderdaad zou is dat toeristen vaak wel meerdere stempels krijgen om zo langer te kunnen blijven, maar dit is illegaal. We zouden een soort visum voor een maand kunnen kopen. Dit visum kost ongeveer 250 euro per maand. De boete voor illegaal in Bolivia verblijven is 2,- $ per dag, een stuk goedkoper dus. We hebben besloten maar afwachten wat er daadwerkelijk gebeurd als we het land in november verlaten. Hopelijk erkennen ze al onze stempels in ons paspoort tot oktober en laten ze ons vanaf dan betalen. Als we heel veel pech hebben dan laten ze ons al vanaf april betalen aangezien onze eerste 90 dagen toen al verliepen. Dit zou wel extreem zuur zijn, maar ja veel kunnen we er ook niet meer aan doen. Wordt dus vervolgd….


Vino
Helaas is ons doel om ons visum te verlengen dus niet gelukt, maar we hebben wel een heerlijk weekend er tussen uit gehad. We hebben lekker gegeten, nieuwe kleren gekocht en lekkere wijntjes gedronken. Tarija is namelijk de wijnstad van Bolivia. Aangezien Bolivia op vrijwel alle gebieden de titel ´hoogste ter wereld´ lijkt te krijgen, hoogste stad, hoogste vliegveld, hoogste voetbalstadion, hoogste meer blijkt Tarija er hier nog een aan toe te voegen. De wijngaarden van Tarija zijn namelijk de hoogste ter wereld en liggen op zo´n 1800 meter boven zeeniveau.

Zaterdag zijn we naar de wijngaarden gaan kijken. Hier merk je toch wel dat Bolivia nog weinig gericht is op toerisme. Ze proberen het wel, maar ze laten zoveel kansen om wat geld te verdienen en hun land te presenteren liggen. Enerzijds fijn want alles blijft erg goedkoop en je loopt niet tussen velen toeristen rond. Anderzijds is Bolivia een erg arm land en zou het zo wat extra geld kunnen verdienen en ja het is ook wel zo leuk om als je af en toe nog iets te zien, proeven, voelen etc. krijgt. Zo kregen we bij de eerste Bogeda (wijnhuis) bij binnenkomst wijnen in onze handen gedrukt onder het motto proef maar. Van uitleg was eigenlijk geen sprake. Hierna werd in 5 minuten de Bodega ´geshowd´  en dit was het. De tweede Bodega wisten we na ruim een uur lopen niet te vinden ondanks woorden van lokale bewoners dat we de goede kant in gingen en het nemen van een taxi echt niet nodig was. Dan denk ik toch hoeveel moeite is het om te zorgen dat er een goede plattegrond bestaat van deze Bodegas? Met de ouders van Dyon gaan we o.a. naar Mendoza, de wijnregio van Argentinië, vermoedelijk is het daar een stuk beter geregeld.

La Primavera/ De Lente

  

21 september is de dag dat in Bolivia de lente wordt ingeluid met natuurlijk (hoe kan het anders) een groot feest: prinsessen, ridders en zelfs een koninging worden te voorschijn getoverd. Deze keer heb ik me druk bezig gehouden met het maken van foto´s en het verkopen hiervan. Vrijwel niemand heeft hier een fotocamera en foto´s zijn echt een luxe. Fotograven verkopen hun foto´s in verhouding voor veel geld en dat is voor veel mensen niet te betalen. Ik heb daarom mijn foto´s verkocht aan de leerlingen voor een zacht prijsje. Op deze manier hebben de leerlingen ook kans op een foto en kan ik een beetje geld bij elkaar verdienen voor de school. Met het geld wil ik wat foto´s ontwikkelen voor de school en ben ik aan het kijken om een fotografie cursus op te zetten. Hiervoor wil ik waarschijnlijk een fotocamera kopen en de leerlingen leren om foto´s te maken die wederom verkocht kunnen worden.

 

Een dagje in Bolivia

Bolivia is een land van weinig structuur en dat werd vandaag weer eens duidelijk. Dit weekend stond namelijk de Maagd van de Remedie centraal. Mensen komen van ver om haar te aanbidden en voor genezing te vragen. Vrijdag werd er al gesproken over een vrije maandagochtend zodat alle kinderen naar de processie konden gaan. De directrice probeerde dit bevestigd te krijgen vanuit het Hoofd van Onderwijs van Villa Montes, maar die zat in een vergadering. Jammer genoeg vond hij het niet belangrijk genoeg om aan zijn scholen in Villa Montes te laten weten wat nou de bedoeling was. Via de radio zou bekend gemaakt worden of er nu wel of niet lessen zouden zijn om maandag ochtend. En dit is toch echt een evenement dat jaarlijks terug keert…
Ik hoor jullie al denken dat moet in Nederland toch niet gebeuren. Nou ja Bolivia kan het nog wel erger. Vandaag kwam ik dus op school aan en we besloten als docenten om samen met de leerlingen naar de processie te gaan. Eerst even ontbijten en we konden er vandoor. Niet dus, want toen we wilden gaan werd er gebeld met de mededeling dat deze ochtend toch een vrije ochtend was. De kinderen werden dus naar huis gestuurd in heel Villa Montes.
Ik moest meteen aan Nederland denken met al onze schema´s en alle ouders die volgens mij in protest gaan als dit scenario zich zou voor doen. Bleek dit wederom niet alles te zijn, want Dyon kwam ook teleur gesteld terug van zijn practicumles in de middag. Zijn school had besloten om ´s middags de leerlingen (dit zijn overigens weer andere leerlingen dan in de ochtend) dan ook maar een vrij te geven… Ja plannen in Bolivia is gewoon echt onmogelijk, dat werd ons vandaag wel weer duidelijk!

Machismo

Afgelopen week kreeg ik een uitnodiging voor een 15e verjaardag van een dochter van mijn collega. Deze collega vroeg mij hoe je de naam van Dyon nou precies schreef. Bleek de uitnodiging dus gericht te zijn aan Senor Dyon de Greef y (en) Senora. Ja de Macho-cultuur speelt hier nog altijd, maar inhoeverre?

Voordat ik meer ga uit leggen over hoe ik de Macho-cultuur hier in Villa Montes ervaar wil ik weten hoe jullie hier over denken. Kijk daarom naar de onderstaande stellingen en bedenk welke het beste bij jou past.

1. Het huishouden
A. Een vrouw heeft een recht en dat is het aanrecht.
B. Het huishouden is een verantwoordelijkheid van de man en de vrouw.
C. Een man mag een vrouw helpen, maar kan het nooit zo goed als een man. Een vrouw doet daarom eigenlijk alles.

2. De Opvoeding
A. Dochters horen te leren om schoon te maken. Schoonmaken zal later toch hun taak worden. Een zoon hoeft niet schoon te maken.
B. Een dochter wordt opgevoed om te helpen in het huishouden en een zoon zal nooit iets in de vorm van een poetsdoek aan raken.
C. Zonen en dochters zijn gelijk en moeten alletwee leren om schoon te maken.

3. De verzorging van een kind
A. Het is alleen maar goed voor een kind als het zowel door de man als de vrouw verzorgt wordt.
B. Een man heeft niks te maken met de verzorging van een kind. Hier is de vrouw voor.
C. Een vrouw weet gewoon hoe een kind werk. Een man helpt daarom alleen onder het toezien van een vrouw.

4. Verantwoording naar elkaar
A. Een man staat boven de vrouw en moet zijn vrouw dan ook toestemming geven als zij iets wilt doen. Een man hoeft geen verantwoording af te leggen naar zijn vrouw.
B. Als je denkt dat het belangrijk is om aan je partner te laten weten waar je naar toegaat stel je hem/ haar op de hoogte.
C. Een vrouw is een kwetsbaar persoon en moet daarom toestemming hebben als zij iets wilt gaan doen.

5. Vreemdgaan
A. Een man kan niet leven met één vrouw en zal daarom altijd vreemdgaan. Het heeft geen zin een relatie te beindigen als een man vreemd gaat, want de volgende man zal net zo goed weer vreemd gaan. Je moet het daarom gewoon accepteren.
B. Een man kan zoveel relaties hebben als hij wilt. Hij staat boven de vrouw en is haar dan ook geen verantwoording verontschuldigd.
C. Zowel een man als een vrouw hoort niet vreemd te gaan in een relatie.

6. Homoseksualiteit
A. Wat maakt het nou uit als iemand homoseksueel is. Als hij/ zij maar gelukkig is. Van mij mogen ze best een openbare relatie hebben.
B. Homoseksualiteit dat hoort niet in het openbaar.
C. Een man is stoer, moedig, agressief en een vrouwencharmeur. Een man met vrouwelijke trekken bestaat niet en een man die op mannen valt al helemaal niet.

Oke ik weet ook wel dat stellingen altijd een beetje overdreven zijn, maar toch hoop ik je zo een beetje een idee te geven van verschillende meningen over een macho cultuur. Hier in Villa Montes merk ik dat je 3 verschillende meningen hebt:

1. Anti-Macho (Antwoord 1:B, 2:C, 3:A, 4:B, 5:C, 6:A) 
Kom nou macho cultuur, dat kan echt niet meer. Ik zet me er tegen af en ga gewoon niet mee in de algemene opinie.
Ik heb het idee dat het hier in Villa Montes toch wel lastig om zo vooruitstrevend te zijn. Alhoewel er zeker wel een verandering gaande is en mannen en vrouwen steeds gelijker worden blijft bijvoorbeeld homoseksualiteit nog een groot taboe. Er wordt wel over gesproken, maar het is onmogelijk om openlijk een homoseksuele relatie te hebben.

2. De Volgzame Macho (Antwoord 1:C, 2:A, 3:C, 4:C, 5:A, 6:B) 
Een man is nou eenmaal anders dan een vrouw. Een man weet niet wat poetsen is of het verzorgen van een baby. Hij moet hier dan ook mee met rust gelaten worden. Een man heeft meer vrijheden. Dit is al jaren zo, dus waarom zou dit moeten veranderen.
In Villa Montes ken ik wel veel vrouwen die zouden willen dat het allemaal iets gelijker is, maar veel moeite hebben om dit echt door te voeren. Enerzijds worden ze tegen gehouden voor de man en anderzijds lijkt het vaak zo dat ze op een bepaalde manier toch willen vast houden aan deze cultuur en zich neergelegt heeft bij de macho man.

3. De Macho Man
 (Antwoord 1:A, 2:B, 3:B, 4:A, 5:B, 6:C)
Ik ben een macho man en daar ben ik trots op. Een man staat nou eenmaal boven de vrouw en dit moet zo blijven!
Deze mannen lopen nog meer dan genoeg rond hier in Villa Montes en stralen in hun doen en laten echt uit boven de vrouw te staan. 

Kortom machoismo is nar mijn mening lang DE cultuur geweest hier in Villa Montes. Gelukkig komt daar nu verandering in en worden mannen en vrouwen steeds gelijken. Toch blijven er veel echt macho mannen en zijn er veel vrouwen die zich hier bij neergelegd hebben. Deze vrouwen lijken hiermee de machocultuur toch in stand te houden, want zij voeden op hun beurt hun zonen op als machos. Of de machoman ooit echt zal verdwijnen is dus de vraag.

Op Juan Pablo II (de school voor speciaal onderwijs waar ik werk) is het op dit moment zo dat de oudere leerlingen op kleine schaal producten maken en deze verkopen. Dit is natuurlijk een erg goed initiatief, maar er zitten een aantal nadelen aan. Het is namelijk zo dat de leerlingen hun eigen materialen mee moeten brengen. Als de leerlingen dit niet kunnen zorgt de docent soms voor materialen, maar het is ook vaak zo dat de leerling dan maar niks doet. Veel docenten blijven in dezelfde werkvormen hangen, waardoor de leerlingen vrijwel alleen maar verven en borduren. Aangezien veel leerlingen al jaren op de school zitten is het voor sommige van hen nogal snel saai en het is natuurlijk jammer dat de leerlingen geen verschillende werktechnieken leren.

Na het nodige denkwerk, individuele gesprekken met de docenten en de hermana (directrice), vergaderingen, zoektochten naar benodigheden zijn we met een nieuw werksysteem gekomen. Zowel in de ochtend als de middag zullen 4 cursussen gedurende 2 dagen per week gaan samen werken. Dit houdt in dat iedere docent met een werkvorm werkt (denk aan sieraden maken, koken, naaien, kerstkaarten maken, schilderen, houtbewerken). De leerlingen worden ingedeeld bij een werkvorm aan de hand van hun interesses en mogelijkheden. De bedoeling is dat de meeste leerlingen gedurende ongeveer 2 maanden met een bepaalde werkvorm werken en daarna wisselen. Ook willen we de thema´s (afhankelijk van populariteit) af en toe veranderen. Een aantal ideeën hiervoor zijn bijvoorbeeld werken met de computer en leren poetsen.

Van het sponsergeld dat ik heb ontvangen heb ik materialen gekocht zodat de leerlingen ook echt mooie spullen kunnen maken. De spullen die nu gemaakt worden zullen we in november op een markt verkopen en met de opbrengst hiervan worden weer nieuwe materialen gekocht. De hoop is natuurlijk dat we een beetje winst kunnen maken en hiervan bijvoorbeeld ook voor de andere groepen spullen kunnen kopen. Het nadeel hier in Villa Montes is echter dat mensen de spullen van Juan Pablo alleen maar willen kopen als het in verhouding goedkoper is. Jammer genoeg hebben mensen het er niet voor over/ de mogelijkheid niet om wat extra te betalen om zo de school te helpen. Ik wil toch gaan kijken om onder andere met de voorzitter van de ouders te praten en te kijken of er ouders/ bedrijven zijn die bepaalde producten willen afnemen. Verder ben ik aan het kijken om hier op de lokale televisiezenders aandacht te vragen voor de producten die we maken. Op deze manier kunnen de mensen zien dat de leerlingen onder begeleiding van docenten werken en erg mooie dingen kunnen maken. Als laatste wil ik de kerstkaarten die gemaakt gaan worden naar Nederland versturen om deze daar aan de mogelijk geïntereseerden te verkopen, want wat is er nou zo leuk als een kerstkaart waarmee je de kerstgedachten ook echt kan waar maken?

Komende werkdagen heb ik de laatste vergaderingen met de docenten, ga ik de laatste benodigheden proberen te verkrijgen (het blijft Villa Montes) en ga ik alle leerlingen inlichten over dit nieuwe werksysteem. Hopelijk kunnen we donderdag dan ook echt beginnen met dit werksysteem. Intussen zijn al veel docenten enthousiast. Bij sommige duurde dit even en dan is het Spaans toch wel heel lastig om docenten te overtuigen. De leerling die al een beetje weten dat er wat gaat veranderen hebben er ook al veel zin in. Hopen dus dat het een succes wordt!

Voor degene die mee zouden willen helpen met de sponsering van dit project, Klik hier.

Zoals Dyon ook al op onze twee andere bloggen heeft omschreven hebben we echt een top trip achter de rug. Ik kan jullie nu wel alles in detail gaan vertellen, maar dan kan ik wel bezig blijven, dus hier in het kort wat ervaringen die me bij zijn gebleven:

- Heel erg wennen van vrijwilliger zijn in Villa Montes (en weten wat je met een beetje geld kan betekenen) naar toerist (en weten dat dit voor vrijwel niemand in Villa Montes is weggelegd).
- Heel dicht bij huis zijn als je er achter komt dat het merk chocolademelk dat je drinkt ¨Holanda¨ heet.
- Heel veel denderend water bij de Iguazu watervallen en ook al denk je dat het niet mooier kan, het kan toch!
- Heel lang in de bus zitten en soms ook héél lang wachten als blijkt dat de bus op zondagen niet om 7.00 uur vertrekt, maar om 15.00 uur.
- Heel erg lachen als je in Brazilië vraagt naar een baño (w.c. in het Spaans) en terecht komt bij de douches (baño in het Portugees) van de beveiligingsbeamten en toch echt alleen maar naar de w.c. hoeft.
- Heel vrolijk worden van de luxe van een supermarkt met heel veel chocolade
- Heel veel mensen van over de hele wereld leren kennen en vergeten tegen wie je ook alweer welke taal moest spreken (Nederlands, Engels, Spaans en soms een beetje Portugees).
- Heel blij zijn met alle mensen (ook al zijn ze zo ver weg) die even iets hebben laten weten op Dyon´s verjaardag.
- Heel veel muggen in de Pantanal (Mosquito Ville); ik dacht wel wat gewend te zijn, maar nee hoor…
- Heel dichtbij onder andere apen, vogels en vissen kunnen komen en ze dan ook echt goed en op je gemak te kunnen bekijken!
- Heel kort slapen omdat je om 4.30 op moet staan voor een tour, omdat je in de bus/ trein slaapt of zelfs omdat je een nacht in de garage slaapt aangezien het hostel vol zat.
- Heel erg gewend raken aan douanebeambtes (maar ook andere mannen) die je aanspreken met bijvoorbeeld guapa (knappe) en hier zelf dan ook maar gebruik van maken om iets geregeld te krijgen. Zelfs Dyon zei op den duur: ¨Marloes regel jij dat maar even, want dan doen ze niet zo moeilijk¨ ;)
- Heel raar staan te kijken als je om 6.00 (weer een rede om te kort te slapen) in de rij moet gaan staan om om 8.00 (als de verkoop start) hopelijk een kaartje te kunnen kopen voor de trein.
- Heel erg genieten van een plek als Chochís waar je onverwachts terecht komt en je echt niets van de meest mooie omgeving hoeft te delen met maar een andere toerist!
- Heel ver terug in de tijd keren als je de vuilnisophaaldienst tegenkomt in San Jose de Chiquitos (Bolivia)
- Heel lekkere ijs eten uit een hamburgerbak.
- Heel erg schrikken als je veel mensen in Santa Cruz met een mondkapje ziet lopen en dan toch wel snel denkt heb ik nu hoofdpijn, ben ik verkouden, heb ik koorts?
- Heel erg vrolijk worden van de gedachte dat je reis helemaal nog niet ten einde loopt, want ja we zijn eigenlijk nog steeds op reis :)
- Heel veel mooie foto´s, zie ons fotoalbum

El Curso ´Kinder´ (de Kleuterklas)

Sinds Dyon en ik in mei terug zijn gekomen in Villa Montes werd mijn aandacht op school getrokken door een nieuwe leerling. Een jongen van 6 jaar die mijns inziens hoogfunctionerd autisme heeft. Op school werd autisme al wel genoemd, maar diagnoses bestaan hier bijna niet. Het was bijvoorbeeld zo dat ik aan de psychologe moest uitleggen wat autisme nou precies was en aan een lerares (die als een van de weinigen wél heeft gestudeerd voor speciaal onderwijs) dat autisme niet komt door te kille ouders. Heel wat anders dus dan in Nederland. Vanaf mei werk ik zoveel mogelijk in deze cursus om zo o.a. de lerares uitleg te geven over autisme en een voorbeeld te geven van hoe je met deze jongen om kan gaan. Ook ben ik materialen aan het ontwikkelen die we in de cursus kunnen gebruiken, zoals een pictobord.

Natuurlijk help ik ook mee met de andere kinderen in deze cursus. Om jullie een idee te geven van de groep: 2 broertjes van 4 en 5 waarvan ik verwacht dat ze een normale intelligentie hebben maar nog geen woord spreken. De lerares zegt dat ze thuis veel geslagen worden, dus mogelijk zit hier een (gedeeltelijke) oorzaak van hun spraakgebrek. Met hen ben ik het spreken van klanken aan het oefenen (we hebben helaas geen logopedist op school) en probeer ze wat meer zelfvertrouwen te geven door complimentjes te geven en ze aan te moedigen om zelfstandig dingen te ondernemen.


Foto´s van het klaslokaal

Verder zit er in deze groep een jongetje van 3 en hij zit bij ons op school omdat zijn moeder een leerling van ons is. Ik verwacht dat hij eveneens een normale intelligentie heeft, maar zijn ontwikkeling is wel erg vertraagd. Hij leert op dit moment veel nieuwe woorden, maar spreekt nog in één-woord-zinnen. Verder is hij van mening dat alles van hem is. De oorzaak hiervan is volgens mij dat hij vanaf dat hij een baby was al naar onze school kwam. Veel leraresen vonden hem ´zielig´ en gaven hem daarom alle aandacht. Dit betekent vaak ook dat hij liever aandacht zoekt bij leraresen dan bij zijn eigen moeder. Zij lijkt vaak liever bij haar klasgenoten te zijn dan bij haar zoon en lijkt niet echt inzicht te hebben in wat voor invloed haar gedrag heeft op haar zoon. Ik probeer hem zoveel mogelijk met zijn leeftijdsgenoten te laten spelen (i.p.v. constant bij een lerares op schoot te willen zitten) en zo o.a. te leren wat delen is. Verder heb ik met de lerares gesproken over zijn gedrag en afgesproken dat hij beter niet van iedereen constant aandacht kan krijgen, maar beter door alleen de groepsleerkracht en zijn moeder.


2 hele blije kinderen met de nieuwe spullen!

3 keer in de week komen er 3 kinderen (tussen de 4 en 7 jaar) van de ´campo´ (platteland) naar deze cursus. Hiervan zijn 2 kinderen ernstig meervoudig gehandicapt. Deze leerlingen krijgen fysio therapie, maar verder hebben we nauwelijks iets voor deze kinderen. Vaak worden ze ´vergeten´, omdat de andere kinderen alle energie op eisen. Ik probeer deze 2 jongens bij de groep te betrekken en ze aandacht te geven. Laatst had ik voorbeeld een jongen uit zijn rolstoel (de school heeft een aantal rolstoelen die op school gebruikt worden, maar de meerste kinderen hebben thuis geen rolstoel) gehaald en ben met hem op schoot op de schommel gaan zitten. Als je zag hoe hij genoot, echt geweldig! Helaas blijft dit maar bij momenten en daarom wil ik gaan kijken naar bijvoorbeeld materialen voor deze kinderen. De andere jongen die van de campo komt is ook licht meervoudig gehandicapt. Hij kan net zoals een andere nieuwe leerling (4 jaar) in onze cursus nog niet zelfstandig lopen en nauwelijks praten.


Natuurlijk wordt er ook samen gespeeld

Aangezien er in deze cursus weinig material is heb ik samen met de lerares wat materialen voor deze cursus gekocht. Aangezien al het speelgoed ongeorderd is hebben we hiervoor 3 manden gekocht. Op deze manier kan de lerares de kinderen bijvoorbeeld leren dat ze alleen met een gedeelte van het speelgoed mogen spelen (en niet zoals voorheen: de hele kast plunderen en niets opruimen). Verder hebben we 2 puzzels, 3 boekjes en een bal gekocht. De kinderen waren er echt super blij mee en van het speelgoed wordt volop gebruik gemaakt (zie foto´s)! De kosten van dit alles waren 12,82 euro. Dit is ook terug te vinden onder het kopje sponsoring.


Links de spelende kinderen en rechts de nieuwe gepimpte spellenkast.