Na het bijhouden van een blog voor bijna 2 jaar zal er nu een rustige periode aanbreken. Morgen vliegen we weer terug naar de westerse wereld. Hier gaan we allebei weer aan het werk. Aangezien ons verblijven in het buitenland voorlopig afgelopen is zal ik mijn blog niet meer bijwerken. In deze laatste blog heel in het kort wat ik de afgelopen twee jaar heb uitgespookt.

In januari 2009 vertrok ik naar Bolivia om hier voor stichting Los Amigos del Pilcomayo te gaan werken. Mijn hoofdtaak bij stichting LAMPI was het ontwerpen van een lespakket en dit uitvoeren op verschillende middelbare scholen in Villamontes. De Nederlandse organisatie Impulsis, een gezamenlijk initiatief van Edukans, ICCO en Kerk in Actie ondersteunde ons hierbij. Tijdens de schoolvakanties van mijn middelbare scholen bezocht ik vrijwel alle verschillende landen in Zuid Amerika. Ik heb ontzettend genoten van mijn tijd in Zuid Amerika, met name het werken in Bolivia. Mijn leerlingen hebben (hopelijk) veel van mij kunnen leren, ik heb zeker veel van hen geleerd. Via dit blog, de blog van Marloes en via onze gezamenlijke blog kun je terugkijken naar alle avonturen en belevenissen en de bijbehorende foto´s van onze tijd in Zuid Amerika.

Rest mij nog iedereen enorm te bedanken voor de steun die we in deze periode hebben gekregen. Mocht je nog vragen hebben, zoek me dan gewoon op. Gewoon weer in Nederland!

Al het werk dat we hier in Villa Montes hebben kunnen verrichten was nooit mogelijk geweest zonder al het geld dat we hebben binnen gekregen vanuit Nederland. In totaal hebben we meer dan 3000 euro opgehaald. Als je wil weten wie hieraan heeft bijgedragen en hoe we dat geld besteedt hebben, kijk op onze sponsorpagina. Op deze sponsorpagina vind je ook dat Marloes en ik nog een aantal tegenprestaties hier in Bolivia moesten uitvoeren. In deze laatste week voor de schoolvakantie van de kinderen, was het tijd om een tweetal van deze opdrachten uit te voeren.

De opdracht van de familie Hompes was om een muzikaal optreden te geven. Van het sponsorgeld hebben we voor de school van Marloes verschillende muziekinstrumenten gekocht. Trommels, sambaballen, knuffels die een geluid maken enfluiten, we hebben alles uit de kast getrokken en samen met de leerlingen geoefend. Voor nu alleen de foto’s, maar als we straks terug zijn in Nederland kun je het resultaat ook op video zien.

De opdracht van mijn broertje Rick was om een menselijke toren te bouwen. Het liefst van vier personen hoog. Helaas is het te gevaarlijk om de rivier in te gaan en daar een toren te bouwen van vier personen hoog. We hebben wel een aantal andere torens gebouwd met minstens vier personen. Een toren waarbij ik in het midden sta en een hoop kids in mijn nek heb. Een andere toren op het voetbalveld. Hierbij zaten ik, Lennart en Tijn onderop in een piramide, met heel veel muggen die ons staken waar we op dat moment niets aan konden doen.

Het educatie project is afgerond. Het laatste wat ik met de leerlingen gedaan heb is een excursie naar de waterzuiveringsinstallaties van Villamontes. Samen met Marloes, Tijn en Lennart heb ik de leerlingen in twee groepen meegenomen en hebben verschillende ingenieurs van de EPSA Manchaco (het waterbedrijf waarvan het hoofdkantoor tegenover het onze ligt) ons een hele interessante rondleiding gegeven. Hierbij werd niet alleen besproken hoe ze daar het water schoonmaken. Ook kwam aan bod wat je er zelf aan kon doen om het water minder te vervuilen en hoe je water kon besparen. Als afsluiter heb ik met alle leerlingen het project geevalueerd en ze daarna het gebruikte materiaal cadeau gedaan (iedere leerling had een eigen map met informatie en schrijfgerei). Ze vonden het erg jammer dat het project was afgelopen en hadden graag meer willen doen. Helaas was dat nu niet mogelijk. Toen ik aangaf dat ze altijd bij het LAMPI kantoor langs mochten komen om nog eens met de microscopen te werken of nog eens rond te kijken vonden ze dat een goed idee. Al met al heb ik een heel goed gevoel over gehouden aan het project en de uitvoering. Ik heb veel geleerd van mijn Boliviaanse leerlingen en zij hopelijk nog veel meer van mij!

De afgelopen weken is het enorm druk geweest in Villamontes. Op dit moment voer ik op twee scholen tegelijk het educatieproject uit. Soms vergt dit wel wat extra planning. Zo moest ik op een zaterdag ochtend van 7.30 tot 10.20 lesgeven op de ene school en van 10.30 tot 11.50 op de andere. Op zich is dat wel te doen, maar ik loop dan met een aantal extra dozen aan lesmateriaal rond (microscopen, vissen op sterk water, insecten), waardoor het wel flink sjouwen is.

In de laatste lessen van het educatieproject gaan de leerlingen in groepjes werken. Om de beurt werken ze achter de microscoop of gaan ze aan de slag met posters over alles wat ze geleerd hebben tijdens het project. Deze posters worden later tijdens een tentoonstelling in de school opgehangen. Tijdens deze lessen helpt Tijn van de Steeg, een nieuwe vrijwilliger van LAMPI, me mee. Zijn Spaanse taalkennis is nog niet op het niveau van de leerlingen, maar gelukkig heeft hij veel kennis van werken met de microscopen waardoor hij de enthousiaste leerlingen daar kan begeleiden. Ondertussen kan ik dan links en rechts leerlingen helpen met hun posters en eindelijk eens foto´s maken van de uitvoering van het project. Vaak sta ik zo druk les te geven dat ik helemaal vergeet om foto´s te maken. Hieronder dus wat foto´s van leerlingen aan het werk achter de microscoop en met hun informatieve posters.

Naast het educatieproject dat ik voor LAMPI uitvoer geef ik de afgelopen weken ook een workshop fotografie aan een groep dove leerlingen van de school van Marloes. Ik ben helemaal geen expert in fotografie, maar dat hoeft ook niet. De leerlingen weten vrijwel niets over camera´s en ik leer ze dan ook alleen de basismogelijkheden van de camera. Hoe moeten ze het gebruiken, waar zit de flits, hoe kun je zoomen en bepaalde belangrijke standen. Verder is het gewoon een kwestie van oefenen. Daar waar in Nederland ieder kind al met een bepaald technisch inzicht geboren wordt en snel goede foto´s kan maken is dat hier niet zo. Elke leerling maakt foto die we daarna samen bekijken en hier de goede en minder goede dingen van bespreken. Wat kunnen ze de volgende keer beter doen en waar moeten ze op letten. Hiernaast leren ze met een computer werken: Hoe zet ik een computer aan, hoe sluit ik de camera aan, hoe haal ik de foto van de camera, hoe bewerk ik een foto en hoe zet ik ze op een usb-stick zodat ze afgedrukt kunnen worden.
En dit alles zonder ook maar één woord te gebruiken! (dove kinderen -> gebarentaal)

Hieronder het resultaat van Judith, Hector, Jordin, Ricardo en Abel na de eerste maand foto taller (taller is het Spaanse woord voor Workshop). Ik ben samen met Profesora Sandra en de leerlingen naar het Plaza en de markt geweest:

[Show as slideshow]

[View with PicLens]

Op een kleine twee uur van Santa Cruz ligt het dorpje Samaipata. Ondanks een nationaal park en pre-inca ruïnes vlakbij het dorp en de gunstige ligging van het dorp tussen Santa Cruz en Sucre was Samaipata een kleine 15 jaar geleden een verlaten gehucht. Tot een aantal toeristen het dorp ontdekten en besloten er te gaan wonen. Ondertussen barst het van de buitenlanders en veel van hen zijn ´locals´ geworden. Ze zijn in Samaipata blijven hangen en hebben een tourorganisatie of restaurant geopend. Doordat het er zoveel zijn (bijna 50 verschillende nationaliteiten) vind je in Samaipata ook een echte Franse bakker, een Duitse slager (met heerlijke gerookte ham), Zwitserse kaas en ga zo maar door. Als je een beetje thuis zoekt in het hart van Bolivia is Samaipata een klein multicultureel paradijs (zonder pinautomaat). Voor Marloes en mij was het een beetje teveel gringo, dus besloten we meteen de natuur in te trekken.

Eerst gingen we pre-Inca ruïnes bezoeken. ´El Fuerte´ bestaat uit een grote rots met vele inkervingen van geometrische figuren en dieren. Hiernaast liggen een aantal huizen. Het zou en belangrijke ceremoniële plaats geweest zijn, maar er zijn ook mensen die vermoeden dat het een landingsplaats voor buitenaardse voertuigen is geweest. Wat denk jij?

Op onze tweede dag in Samaipata zijn we met een Bolivaanse man van 64 een tocht gaan maken door het nationaal park. Het staat bekend om de grote varieteit en formaat van varens. Bijna 200 soorten varens sommigen wel 12 meter hoog. Na een relaxe wandeling en een heerlijke lunch (croissantje en meergranen brood met gerookte ham……) liepen we terug over het smalle pad door het woud. Hier kwamen we plosteling een gaucho tegen (=cowboy. Bestaat er wel een woord voor cowboy in het Nederlands (koeienjongen doet het ´beroep´ niet echt eer aan) met een kudde koeien die ook over het pad moesten. Wij dus het pad af en de boom in. Toen we dachten dat ze allemaal voorbij waren liepen we verder en kwamen we een koe tegen die van het smalle pad naar beneden was gevallen en vast zat. De gaucho was al voorbij en dus was het aan ons (ofja, vooral onze gids) om de held van de dag te spelen en naar beneden te klimmen om het dier te bevrijden.

[Show as slideshow]

[View with PicLens]

Toen Marloes en ik een aantal weken geleden een mail rondstuurden om steun voor onze projecten te zoeken kreeg ook Frank Verberne onze e-mail. Ik heb heel wat jaren voor zijn bedrijf (Multi Service te Budel Schoot) gewerkt en ben voor Frank dan ook geen onbekende. Hij liet direct via de mail weten dat hij ons graag zou helpen. Niet alleen had hij al meteen een financiële bijdrage gedaan, hij vroeg ook of we schoonmaakmaterialen konden gebruiken.

Marloes is op dit moment bezig een kleine bakkerij op te zetten bij haar op school zodat ze in haar eigen gebruik kan voorzien en zo ook zelf nog wat inkomsten kan vergaren door de verkoop van brood, cake en koekjes. Natuurlijk is het belangrijk dat de lokalen waar de kinderen spelen en werken schoon blijven, maar in de bakkerij en de keuken waar eten bereid wordt is het uiteraard extra belangrijk. Hier in Bolivia is op zich vrij veel verkrijgbaar, maar alles is van heel slechte kwaliteit waardoor het na aanschaf heel snel kapot gaat.

Toen Frank dit hoorde heeft hij samen met zijn leveranciers meteen een pakket samengesteld en dit opgestuurd naar ons in Villamontes. Net voor Pasen stuurde hij ons de foto van het pakket en vandaag, een kleine maand later, stond het hier in Villamontes al op het postkantoor.

Het pakket dat op de foto van Frank nog mooi vierkant was, was ietwat veranderd van vorm en kwam met een uitstekende steel. Op de school van Maroes hebben we het samen mte de directrice en de Hermana (een non uit een Uruguayaans klooster) uitgepakt. Materiaal om ramen te wassen, een heuse mopemmer en diverse soorten doekjes voor allerlei verschillende doeleinden. En het zou Marloes niet zijn of ze heeft zelfs voor de piepschuim bolletjes die ter opvulling van het pakket dienden al knutsel ideeén voor de leerlingen.

Aangezien ze hier vaak poetsen met uit oude kleding gemaakte doekjes en ruiten afdoen met wc-papier zullen we ze eerste het een een ander moeten uitleggen. Hoe werkt zo´n mopemmer nou en hoe krijg ik in hemelsnaam een ruit schoon met deze materialen. gelukkig komt mijn Multi Service ervaring daar weer van pas. Daar staan ze hier trouwens ook heel erg van te kijken, een man die iets weer over schoonmaken…

Namens de school en al haar leerlingen willen we Multi Service heel er bedanken voor al het mateiaal. Zoals je op de foto´s al ziet hebben we de leerlingen meteen aan het werk gezet om tafels en stoelen eens goed af te nemen.

Gringo is hier het woord voor blanke. Van oudsher wordt het gebruikt als beledigend woord voor Amerikanen en maar tegenwoordig klopt dat niet meer helemaal. Ondanks dat Marloes en ik hier al een hele poos zijn en ons goed weten in te mengen blijven we voor veel mensen toch die gringo’s. Zeker omdat we de afgelopen weken wat gringo’s op bezoek kregen in Villamontes, met wie we uiteraard ook het dorp onveilig maken.

Eerst kwam David, een Australiër met we twee weken in Ushuaia zijn geweest en met wie ik twee weken naar Antarctica ben geweest. Hij had geen echte reisplannen en vond het zo gezellig dat hij uiteindelijk 1,5 week in Villamontes bleef. Voor ons ging het werk natuurlijk door, en zo af en toe kon hij nog wel een handje (tandje) helpen. Voor een van de lessen op school wilde ik de schedel van een varkenskop gebruiken. OFwel, varkenskop kopen, koken, vlees er vanaf eten en klaar is kees (zie fotoalbum voor meer foto´s). In die momenten die we vrij konden maken hebben we hem uiteraard toeristisch Villamontes laten zien. Een fanatieke voetbalmatch met leerlingen van de school van Marloes, een flinke fietstocht door de omgeving van Villamontes en de nodige biertje met Max en Cesar later was het weer tijd voor David om verder te reizen.

Links: ´The bolivian way ´: frisdrank uit plastic zakjes
Rechts: Smullen van een varkenskop

De ene gringo was nog maar net weg of de andere kwam al met het vliegtuig onze kant op. Ruud, een van mijn Lanistae studievrienden uit Eindhoven, besloot na het behalen van zijn Phd dat het tijd was voor een reis door Zuid-Amerika. Ruud had een strakke planning maar kon toch 4 dagen in Villamontes blijven. Daar Ruud nog een stukje langer is dan ik werden we bij wandelingen door het dorp nog eens extra goed nagewezen. Ook met Ruud hebben we natuurlijk de omgeving verkend (wat wel iets lastiger was met maar één fiets op formaat) en de nodige biertjes gedronken. Basketballen met oudere leerlingen van Marloes zat er helaas niet in, ik moest lesgeven en Ruud had last van de lokale darmbacteriën.
 
Fietsen in Villa Montes en omgeving 

Nadat Ruud zijn reis richting de watervallen van Iguazu had voortgezet waren we weer met zijn tweeën in het LAMPI-huis. Maar niet voor lang, dit weekend komt er al weer een nieuwe gringo naar Villamontes. Een student milieukunde komt hier onderzoek doen in het kader van zijn stage. Wil je ook langskomen? Wij zijn nog tot eind juni in Villamontes

In het kantoor van LAMPI Bolivia staan twee grote kasten, in welke ons eigen Pilcomayo museum zich bevindt. Uiteraard kom je hier veel verschillende vissoorten op sterk water tegen, maar ook soorten gesteenten en vele soorten insecten die in en rondom de rivier de Pilcomayo leven. Zo af en toe vangt iemand iets speciaals en komen ze langs bij kantoor omdat ze het aan het museum willen toevoegen.

Zo kwam vorige week iemand langs met een gevangen vogelspin. De vorige keer dat iemand een vogelspin gevangen had hadden ze daar meteen pure alcohol bijgegooid. Ofwel dat was meteen een exemplaar voor het museum. Dit nieuwe exemplaar van een centimeter of 15 doorsnede leefde echter nog (geen idee of het een mannetje of vrouwtje is). Als natuurliefhebbers hebben we toen een oud aquarium tevoorschijn getoverd en hierin een goede leefhabitat voor de vogelspin gemaakt (vanaf nu dus terrarium) . Na een kleine zoektocht op internet dachten we wel voldoende te weten. Krekels en kakkerlakken in een fatsoenlijk groot formaat zijn er voldoende in en rondom het huis, dus hongerlijden zou onze spin zeker niet doen. Waar we niet aan dachten was dat onze vogelspin een echte ´houdini´ was. Tot op heden is de spin al twee keer ontsnapt. De eerste keer heeft hij het deksel van het aquarium letterlijk opzij geschoven. Nadat we dit vastgezet hadden heeft hij er een gat doorheen gebeten en ontsnapte hij voor de tweede keer. Gelukkig kruipt hij niet erg ver weg en komen we hem ´s ochtends als we het kantoor in wandelen op onze slippertjes weer tegen. Je kan je voorstellen dat Marloes en Angela op dit moment op eieren lopen totdat ze gezien hebben dat de tarantula toch echt nog in het aquarium zit.

Nu je wat meer weet over ons nieuwe huisdier kun je ons misschien helpen een naam te verzinnen. Laat een berichtje achter zodat wij de meest originele naam kunnen kiezen.

Voor degenen die de tandarts in Nederland al eng vinden, sla dit over en ga maar meteen filmpjes kijken!

Toen ik nog klein was heb ik ooit een stukje tand verloren toen ik van mijn fiets viel. De tandarts in Nederland heeft hier al regelmatig een nieuw stukje opgeplakt. Toen ik op Antarctica een van mijn handschoenen uittrok met mijn tanden brak het stukje helaas weer af. Wat is dan wijsheid, tot september rondlopen met een halve tand en in Nederland naar de tandarts gaan of toch hier in Zuid Amerika de gok wagen. Uiteindelijk heb ik besloten in Buenos Aires naar de tandarts te gaan. Achteraf ben ik wel tevreden, maar hoop dat mijn tandarts in Nederland er ook zo over denkt.

Naar de tandarts gaan in Argentinië bleek gratis te zijn. Je hoef alleen te betalen voor materiaalkosten. Na een gratis check up van mijn gebid bleek ik een heel klein gaatje te hebben naast het duidelijk afgebroken stuk voortand. Als ik wilde kon ik een afspraak maken en kon hij het allemaal voor me regelen. Aangekomen bij de afspraak mocht ik in de stoel gaan liggen en bleek dat hij het allemaal alleen ging doen. Zijn assistentes (of misschien gewoon vrouwen in tandarts kleding die er voor de sier rondliepen) waren allemaal TV aan het kijken. Dit betekende dat hij maar twee handen had. Eerst dus boren, boortje verwisselen en weer opnieuw boren. Ondertussen ruik je je eigen tanden schroeien. Hierna heeft hij tijd om ze af te spoelen en mag je in het bakje spugen, want een afvoerslangetje kende ze niet. Ook de stoel was wat te klein voor mij waardoor ik iets naar beneden moest liggen en mijn hoeft een stuk moest draaien, anders kon hij het niet zien. Al bij al was ik na een half uurtje zweten klaar en heb ik het overleefd. Marloes had ondertussen besloten dat zij geen extra bezoek aan de tandarts nodig had.
Nu klinkt dit allemaal verschrikkelijk, maar als ik denk aan de tandarts in Villamontes weet ik dat ik een veilige keus heb gemaakt!

Filmmateriaal:

Ik probeer regelmatig nieuwe filmpjes te uploaden, maar het blijft tijd nodig hebben. Zoek via Youtube naar dyondegreef en je komt al van alles tegen. Onder andere filmpjes van mijn school, het kantoor van LAMPI, één van de vissersgemeenschappen en het een en ander uit Antarctica. Hieronder heb ik links naar de nieuwste filmpjes (Antarctica) geplaatst. Veel kijkplezier!

Zwaaiende Walvis

ASfscheid van Bultrugwalvis

Dolfijnen

Ingang naar Whalers Bay

Pinguing op ons pad

Dichtbij Zeehond

Uitzicht vanaf hoefijzer Eiland

Vodka in de Zuidelijkste bar ter Wereld